We wisten het waarschijnlijk allemaal al: gerichte maatregelen en stimulansen kunnen de naleving van handhygiëne aanzienlijk verbeteren. Maar het wordt pas echt interessant als je de cijfers van dichterbij bekijkt.

In een systematische review^[1] Ierse onderzoekers werpen licht op klinische onderzoeken tussen 2014 en 2020, die betrekking hebben op de naleving van handhygiëne door zorgmedewerkers. 57 studies, voornamelijk uit Azië, Europa en de VS, werden geanalyseerd. Het doel was om effectieve strategieën te identificeren voor het verminderen van infecties in de gezondheidszorg.

De resultaten zijn duidelijk: gecombineerde benaderingen leveren aanzienlijk succes op.

Systematische review

Evaluatie klinische proeven

Zojuist Ø 41 procent Dit is de gemiddelde naleving van handhygiëne ZONDER gerichte interventies, zoals blijkt uit het onderzoek van Conor Clancy en collega's. Dit betekent dat in meer dan de helft van de situaties waarin handhygiëne noodzakelijk was, deze niet correct werd uitgevoerd.

Door middel van diverse interventies werd de therapietrouw teruggebracht tot ongeveer Ø 67 procent Om te verhogen. De gebruikte maatregelen – afzonderlijk of in combinatie – omvatten training, verbeterde infrastructuur, herinneringen, prestatiefeedback en team- en leiderschapsmaatregelen.

Binnen deze studies springt één benadering er in het bijzonder uit: Het multimodale model van het International Nosocomial Infection Control Consortium (INICC) wist de naleving met gemiddeld 35 procentpunten te verhogen – dat wil zeggen, van de gemiddelde basiswaarde naar ongeveer Ø 76 procent.

Aanpak 1: Het INICC-model

Meting en feedback

Een benadering die in verschillende onderzoeken bijzonder effectief is gebleken, is het multidimensionale model. Internationaal consortium voor de bestrijding van ziekenhuisinfecties (INICC)^[2]. De naleving is hier gemiddeld met 35 procentpunten gestegen. Ten opzichte van de beginsituatie komt dit neer op ongeveer 76 procent.

De aanpak combineert zes bouwstenen, die gelijktijdig in elkaar grijpen:

1. duidelijk omschreven pakketten van maatregelen voor typische infectierisico's
2. Trainingscursussen en praktische workshops
3. systematische registratie van infectiecijfers
4. Controle op naleving van de hygiënemaatregelen
5. regelmatige feedback over infectiepercentages
6. regelmatige feedback over de uitvoering van de maatregelen

De nadruk ligt op transparantie en continue feedback. Gedrag moet niet alleen veranderen door middel van oproepen, maar ook door meetbare resultaten en zichtbare vooruitgang.

Het onderliggende principe is duidelijk gestructureerd: we meten. We presenteren de resultaten. We voeren gerichte verbeteringen door.

Aanpak 2: Het WHO-model

Infrastructuur en veiligheidscultuur

Een ander internationaal wijdverbreid concept komt van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).^[3] Ook hier wordt een multimodale aanpak gehanteerd, maar met een sterkere focus op het veranderen van de randvoorwaarden en de veiligheidscultuur.

Het WHO-model combineert doorgaans:

1. Beveiligde en altijd beschikbare infrastructuur
2. Regelmatige trainingen en praktische workshops
3. Herinneringen in de werkomgeving (bijv. posters of visuele aanwijzingen)
4. Regelmatige evaluatie van de implementatie en de randvoorwaarden.
5. Transparante feedback over resultaten en prestaties

De kernvraag is: zijn de omstandigheden zodanig gecreëerd dat correct gedrag gemakkelijk mogelijk is?

Samenvatting

Hygiëne vereist een systeem.

Beide modellen tonen hetzelfde basisprincipe aan: duurzame verbetering ontstaat door een samenspel van structuur, training, controle en feedback.

Hoewel het INICC-model sterk leunt op gegevensverzameling en systematische feedback, benadrukt het WHO-model daarnaast het belang van infrastructuur en een veiligheidscultuur.

De boodschap is dat iedereen die de handhygiëne op een duurzame manier wil verbeteren, een combinatie van maatregelen op verschillende niveaus nodig heeft – en training die echt motiveert.

Hygiëne en naleving van regelgeving

Hoe kan DesiCoach helpen?

Handhygiëne is niet iets dat je bereikt door simpelweg een of meer hygiënemaatregelen te nemen en vervolgens alles soepel te laten verlopen. Het is een voortdurend aandachtspunt waar we onszelf constant aan moeten herinneren.

Ons brein heeft herhaling nodig.
Ons gedrag heeft prikkels nodig.
En teams hebben motivatie nodig.

Training is een zeer effectief onderdeel van het pakket aan maatregelen:
Ze geven vorm aan routinehandelingen, creëren 'aha'-momenten en slaan nieuwe inzichten op in het geheugen. Vooral wanneer zinnen als deze in het team worden gebruikt: „"Dat weten we al."“ Misschien is dat zelfs waar, maar kennis alleen verandert geen gedrag.

Precies hier komt DesiCoach® in beeld:
De training maakt handdesinfectie direct zichtbaar en tastbaar. Bewegingspatronen kunnen onmiddellijk worden gecontroleerd en verbeterd. DesiCoach® kan eenvoudig worden geïntegreerd in reguliere hygiënetrainingen of is ideaal voor korte trainingssessies tussen andere activiteiten door.

Wilt u praktijkgerichte training integreren in uw hygiënestrategie?
Bekijk dan DesiCoach® in onze Shop Doe mee en plan je volgende training in handhygiëne.

Bronnen:

[1] Clancy, C., et al. “Klinische onderzoeken naar handhygiëne gepubliceerd tussen 2014 en 2020: een uitgebreid systematisch overzicht.” Journal of Hospital Infection, Volume 111, 6 - 26, mei 2021.

[2] Victor Daniel Rosenthal, Bronnen van het International Nosocomial Infection Control Consortium (INICC): INICC multidimensionale aanpak en INICC online surveillancesysteem, American Journal of Infection Control, Volume 44, nummer 6, 2016, pagina's e81-e90, ISSN 0196-6553, https://doi.org/10.1016/j.ajic.2016.01.005.

[3] Wereldgezondheidsorganisatie, Een handleiding voor de implementatie van de multimodale handhygiëneverbeteringsstrategie van de WHO, februari 2009.