{"id":13075,"date":"2026-06-30T17:44:13","date_gmt":"2026-06-30T15:44:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.heyfair.de\/?post_type=glossar&#038;p=13075"},"modified":"2026-07-01T15:18:09","modified_gmt":"2026-07-01T13:18:09","slug":"wirksamkeit-der-haendedesinfektion","status":"publish","type":"glossar","link":"https:\/\/www.heyfair.de\/nl\/glossar\/wirksamkeit-der-haendedesinfektion\/","title":{"rendered":"Effectiviteit van handdesinfectie"},"content":{"rendered":"<p>De effectiviteit van handdesinfectie beschrijft het vermogen om tijdelijke micro-organismen (virussen, bacteri\u00ebn, schimmels) op de huid te inactiveren of te doden. Het is de allerbelangrijkste maatregel om infectieketens te doorbreken in medische, verpleegkundige en dagelijkse omgevingen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Specificaties en normen<\/h3>\n\n\n\n<p>De effectiviteit van handdesinfectiemiddelen wordt aangetoond in gestandaardiseerde testprocedures en onderverdeeld in gedefinieerde werkingsspectra:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Beperkte virusdodende werking:<\/strong> Effectief tegen omhulde virussen, zoals influenza, corona, hiv, en ook tegen hepatitis B- en hepatitis C-virussen.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Beperkte virusdodende werking PLUS:<\/strong> Effectief tegen omhulde virussen en daarnaast ook tegen bepaalde niet-omhulde virussen, met name adeno-, noro- en rotavirussen.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Virusdodelijk:<\/strong> Effectief tegen omhulde en niet-omhulde virussen.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Bacteriedodend en schimmeldodend:<\/strong> Effectief tegen vegetatieve bacteri\u00ebn en gisten.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Overige effecten:<\/strong> Beweringen zoals tuberculocide, mycobactericide of fungicide moeten afzonderlijk worden vermeld.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Factoren die de effectiviteit be\u00efnvloeden<\/h3>\n\n\n\n<p>De effectiviteit hangt in belangrijke mate af van de juiste toepassing en kan worden be\u00efnvloed door de volgende parameters:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Aanbrengen op een droge huid:<\/strong> Desinfectiemiddel wordt verdund op vochtige handen, waardoor de effectiviteit drastisch afneemt. De handen moeten altijd droog zijn voor gebruik.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Bevochtigingstechnologie:<\/strong> Volledige dekking (handpalmen, handruggen, nagelplooien, vingertoppen, ruimtes tussen de vingers, duimen en polsen) is cruciaal.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Blootstellingstijd:<\/strong> Het product moet de huid gedurende de gehele applicatietijd vochtig houden (totdat het volledig is verdampt). Een voldoende dosering is daarom noodzakelijk.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Dosis:<\/strong> Er is drie tot vijf milliliter (afhankelijk van de fabrikant en de grootte van de hand) of een handvullende hoeveelheid van het alcoholische preparaat nodig.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Sieraden:<\/strong> Ringen, horloges, kunstnagels of nagellak belemmeren de mechanische reiniging en de vermindering van bacteri\u00ebn.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Richtlijnen van de KRINKO en de WHO<\/h3>\n\n\n\n<p>De Commissie voor Ziekenhuishygi\u00ebne en Infectiepreventie (KRINKO) van het Robert Koch Instituut (RKI) en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) specificeren belangrijke eisen voor de effectieve implementatie van handdesinfectie.<sup data-fn=\"3a016c2e-e4c8-43b9-bb6d-8b57f7a3794a\" class=\"fn\"><a href=\"#3a016c2e-e4c8-43b9-bb6d-8b57f7a3794a\" id=\"3a016c2e-e4c8-43b9-bb6d-8b57f7a3794a-link\">1<\/a><\/sup> <sup data-fn=\"0042f6c0-5edc-49dc-bade-f9caaa2268f8\" class=\"fn\"><a href=\"#0042f6c0-5edc-49dc-bade-f9caaa2268f8\" id=\"0042f6c0-5edc-49dc-bade-f9caaa2268f8-link\">2<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>De belangrijkste aanbevelingen zijn:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Drie praktische pijlers van effectiviteit:<\/strong> Handdesinfectie is alleen effectief als het op het juiste moment, met voldoende hoeveelheid en door alle delen van de handen volledig te bevochtigen, wordt uitgevoerd.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Let op de aanwijzingen:<\/strong> Handdesinfectie moet op relevante momenten in de pati\u00ebntenzorg worden uitgevoerd, met name v\u00f3\u00f3r contact met de pati\u00ebnt, v\u00f3\u00f3r aseptische procedures, na contact met potentieel besmettelijk materiaal, na contact met de pati\u00ebnt en na contact met de directe omgeving van de pati\u00ebnt. De WHO vat dit samen in de &quot;5 momenten voor handhygi\u00ebne&quot;.<sup data-fn=\"7e27111a-bcdf-493e-a6bc-22fde5e28904\" class=\"fn\"><a href=\"#7e27111a-bcdf-493e-a6bc-22fde5e28904\" id=\"7e27111a-bcdf-493e-a6bc-22fde5e28904-link\">3<\/a><\/sup><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Houd u aan de aanbevolen hoeveelheid en belichtingstijd:<\/strong> Het desinfectiemiddel moet zodanig gedoseerd worden dat alle oppervlakken van de handen gedurende de gehele aanbevolen contacttijd nat blijven.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Wrijf alle delen van de handen in:<\/strong> Beide handen moeten volledig natgemaakt worden. Het product werkt niet op plekken die niet natgemaakt zijn.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Zorg voor huidbescherming en huidverzorging:<\/strong> Huidbescherming en -verzorging zijn essenti\u00eble onderdelen van effectieve handhygi\u00ebne. Beschadigde huid is moeilijker te desinfecteren en is vatbaarder voor kolonisatie door micro-organismen.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Vermijd sieraden en kunstnagels:<\/strong> Ringen, armbanden, horloges, piercings in handen en onderarmen, evenals kunstnagels, belemmeren een goede handdesinfectie en vergroten het risico op hiaten in de desinfectie of op de aanwezigheid van ziekteverwekkers.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Gebruik dispensers op een hygi\u00ebnische manier:<\/strong> Handdesinfectiedispensers moeten zodanig worden ge\u00efnstalleerd en bediend dat besmetting tot een minimum wordt beperkt. Bediening met de elleboog of contactloze bediening is hygi\u00ebnisch gezien aan te raden; de uitgang van de dispenser mag niet met de handen worden aangeraakt.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Onderscheid: Handdesinfectie versus handen wassen<\/h3>\n\n\n\n<p>Handdesinfectie en handen wassen dienen verschillende doelen. Handdesinfectie is er specifiek op gericht om micro-organismen op de handen te verminderen. Handen wassen verwijdert voornamelijk mechanisch vuil, organisch materiaal en resten. Welke methode geschikt is, hangt af van de context, de mate van vervuiling en het risico op infectie.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">In een medische context<\/h4>\n\n\n\n<p>Hygi\u00ebnische handdesinfectie heeft als doel het gericht doden of inactiveren van micro-organismen op de handen. Voor handen die niet zichtbaar vervuild zijn, is een handdesinfectiemiddel op alcoholbasis in de meeste klinische situaties de voorkeurmethode, omdat het snel werkt, praktisch is en een hogere reductie van het aantal ziek \u043c\u0438\u043a\u0440\u043eorganismen bewerkstelligt dan handen wassen met water en zeep. Onder testomstandigheden bereiken handdesinfectiemiddelen op alcoholbasis een gemiddelde reductie van het aantal ziek \u043c\u0438\u043a\u0440\u043eorganismen van ongeveer 3,5 log10 na 30 seconden, wat ruwweg overeenkomt met 99,97 %. Handen wassen met gewone zeep bereikt een reductie van ongeveer 1,8\u20132,8 log10 na 30 seconden.<sup data-fn=\"6e4a37ca-77e3-4560-ad79-6a4e460c750d\" class=\"fn\"><a href=\"#6e4a37ca-77e3-4560-ad79-6a4e460c750d\" id=\"6e4a37ca-77e3-4560-ad79-6a4e460c750d-link\">4<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>Handen wassen dient voornamelijk om zichtbaar vuil, organisch materiaal en bepaalde ziekteverwekkers mechanisch te verwijderen. Het is vooral nodig wanneer de handen zichtbaar vuil zijn of wanneer organisch materiaal zoals bloed, afscheidingen of uitwerpselen verwijderd moet worden.<\/p>\n\n\n\n<p>Een bijzonder geval is het mogelijke contact met sporevormende bacteri\u00ebn zoals Clostridioides difficile. Alcoholische handdesinfectiemiddelen zijn onvoldoende effectief tegen bacteri\u00eble sporen. In dergelijke situaties is grondig handen wassen noodzakelijk voor mechanische verwijdering; afhankelijk van de hygi\u00ebnevoorschriften kan dit gecombineerd worden met hygi\u00ebnische handdesinfectie.<\/p>\n\n\n\n<p>Veelvuldig handen wassen kan de huid irriteren, omdat het de natuurlijke vetten en vochtinbrengende factoren van de huid wegspoelt, wat tot irritatie kan leiden. Moderne handgels op basis van alcohol bevatten vaak voedende of verzachtende ingredi\u00ebnten en zijn, mits correct gebruikt, meestal milder voor de huid dan herhaaldelijk wassen met water en zeep.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">In een priv\u00e9context<\/h4>\n\n\n\n<p>In het dagelijks leven is handen wassen met water en zeep van essentieel belang. Het verwijdert mechanisch vuil, dagelijkse bacteri\u00ebn en resten van de huid, bijvoorbeeld v\u00f3\u00f3r het eten, v\u00f3\u00f3r het bereiden van voedsel en na hoesten, niezen of het snuiten van de neus.<\/p>\n\n\n\n<p>Handdesinfectie kan een nuttige aanvulling zijn wanneer er geen wasgelegenheid beschikbaar is, er een verhoogd risico op infectie bestaat of bij het verlenen van zorg aan huis. In thuiszorgsituaties dient een arts te bepalen wanneer extra handdesinfectie aanbevolen is.<\/p>\n\n\n\n<p>Bij zichtbare vervuiling, maag-darmklachten of mogelijk contact met sporenvormende organismen is handdesinfectie met alcohol alleen niet voldoende. Grondig handen wassen blijft in deze situaties essentieel. Tegelijkertijd moet overmatig wassen worden vermeden en moet de huid regelmatig worden gehydrateerd.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:70px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"has-text-color has-small-font-size\" style=\"color:#4d4d4d\">Bronnen:<\/p>\n\n\n<ol class=\"wp-block-footnotes\"><li id=\"3a016c2e-e4c8-43b9-bb6d-8b57f7a3794a\"><strong>KRINKO\/RKI: <\/strong>Handhygi\u00ebne in zorginstellingen. Aanbeveling van de Commissie voor Ziekenhuishygi\u00ebne en Infectiepreventie van het Robert Koch Instituut.<br><a href=\"https:\/\/www.rki.de\/DE\/Themen\/Infektionskrankheiten\/Krankenhaushygiene\/KRINKO\/Empfehlungen-der-KRINKO\/Basishygiene\/Downloads\/Haendehyg_Rili.pdf?__blob=publicationFile&amp;v=6&amp;utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.rki.de\/DE\/Themen\/Infektionskrankheiten\/Krankenhaushygiene\/KRINKO\/Empfehlungen-der-KRINKO\/Basishygiene\/Downloads\/Haendehyg_Rili.pdf?__blob=publicationFile&amp;v=6<\/a> <a href=\"#3a016c2e-e4c8-43b9-bb6d-8b57f7a3794a-link\" aria-label=\"Ga naar voetnoot referentie 1\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/li><li id=\"0042f6c0-5edc-49dc-bade-f9caaa2268f8\"><strong>WHO: <\/strong>WHO-richtlijnen voor handhygi\u00ebne in de gezondheidszorg. Eerste wereldwijde uitdaging voor pati\u00ebntveiligheid: schone zorg is veiligere zorg. Gen\u00e8ve: Wereldgezondheidsorganisatie, 2009.<br><a href=\"https:\/\/www.who.int\/publications\/i\/item\/9789241597906?utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.who.int\/publications\/i\/item\/9789241597906<\/a> <a href=\"#0042f6c0-5edc-49dc-bade-f9caaa2268f8-link\" aria-label=\"Ga naar voetnoot referentie 2\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/li><li id=\"7e27111a-bcdf-493e-a6bc-22fde5e28904\"><strong>WHO: <\/strong>Jouw 5 momenten voor handhygi\u00ebne. Posters. Wereldgezondheidsorganisatie.<br><a href=\"https:\/\/cdn.who.int\/media\/docs\/default-source\/integrated-health-services-%28ihs%29\/infection-prevention-and-control\/your-5-moments-for-hand-hygiene-poster.pdf?utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/cdn.who.int\/media\/docs\/default-source\/integrated-health-services-%28ihs%29\/infection-prevention-and-control\/your-5-moments-for-hand-hygiene-poster.pdf<\/a> <a href=\"#7e27111a-bcdf-493e-a6bc-22fde5e28904-link\" aria-label=\"Ga naar voetnoot referentie 3\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/li><li id=\"6e4a37ca-77e3-4560-ad79-6a4e460c750d\"><strong>WHO:<\/strong> Overzicht van preparaten voor handhygi\u00ebne. In: WHO-richtlijnen voor handhygi\u00ebne in de gezondheidszorg. Eerste wereldwijde uitdaging voor pati\u00ebntveiligheid: schone zorg is veiligere zorg. Gen\u00e8ve: Wereldgezondheidsorganisatie, 2009. <br><a href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/books\/NBK144041\/\">https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/books\/NBK144041\/<\/a> <a href=\"#6e4a37ca-77e3-4560-ad79-6a4e460c750d-link\" aria-label=\"Ga naar voetnoot referentie 4\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/li><\/ol>\n\n\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Die Wirksamkeit der H\u00e4ndedesinfektion beschreibt das Verm\u00f6gen, transiente Mikroorganismen (Viren, Bakterien, Pilze) auf der Haut zu inaktivieren oder abzut\u00f6ten. Sie ist die wichtigste Einzelma\u00dfnahme zur Unterbrechung von Infektionsketten in medizinischen, pflegerischen und allt\u00e4glichen Bereichen. Spezifikationen und Standards Die Wirksamkeit von H\u00e4ndedesinfektionsmitteln wird in standardisierten Testverfahren nachgewiesen und in definierte Wirkspektren unterteilt: Einflussfaktoren auf die Wirksamkeit [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":13082,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"%%post_title%%","_seopress_titles_desc":"%%post_excerpt%%","_seopress_robots_index":"","inline_featured_image":false,"footnotes":"[{\"content\":\"<strong>KRINKO\/RKI: <\/strong>H\u00e4ndehygiene in Einrichtungen des Gesundheitswesens. Empfehlung der Kommission f\u00fcr Krankenhaushygiene und Infektionspr\u00e4vention beim Robert Koch-Institut.<br><a href=\\\"https:\/\/www.rki.de\/DE\/Themen\/Infektionskrankheiten\/Krankenhaushygiene\/KRINKO\/Empfehlungen-der-KRINKO\/Basishygiene\/Downloads\/Haendehyg_Rili.pdf?__blob=publicationFile&amp;v=6&amp;utm_source=chatgpt.com\\\" target=\\\"_blank\\\" rel=\\\"noreferrer noopener\\\">https:\/\/www.rki.de\/DE\/Themen\/Infektionskrankheiten\/Krankenhaushygiene\/KRINKO\/Empfehlungen-der-KRINKO\/Basishygiene\/Downloads\/Haendehyg_Rili.pdf?__blob=publicationFile&amp;v=6<\/a>\",\"id\":\"3a016c2e-e4c8-43b9-bb6d-8b57f7a3794a\"},{\"content\":\"<strong>WHO: <\/strong>WHO Guidelines on Hand Hygiene in Health Care. First Global Patient Safety Challenge: Clean Care is Safer Care. Geneva: World Health Organization, 2009.<br><a href=\\\"https:\/\/www.who.int\/publications\/i\/item\/9789241597906?utm_source=chatgpt.com\\\" target=\\\"_blank\\\" rel=\\\"noreferrer noopener\\\">https:\/\/www.who.int\/publications\/i\/item\/9789241597906<\/a>\",\"id\":\"0042f6c0-5edc-49dc-bade-f9caaa2268f8\"},{\"content\":\"<strong>WHO: <\/strong>Your 5 Moments for Hand Hygiene. Poster. World Health Organization.<br><a href=\\\"https:\/\/cdn.who.int\/media\/docs\/default-source\/integrated-health-services-%28ihs%29\/infection-prevention-and-control\/your-5-moments-for-hand-hygiene-poster.pdf?utm_source=chatgpt.com\\\" target=\\\"_blank\\\" rel=\\\"noreferrer noopener\\\">https:\/\/cdn.who.int\/media\/docs\/default-source\/integrated-health-services-%28ihs%29\/infection-prevention-and-control\/your-5-moments-for-hand-hygiene-poster.pdf<\/a>\",\"id\":\"7e27111a-bcdf-493e-a6bc-22fde5e28904\"},{\"content\":\"<strong>WHO:<\/strong> Review of preparations used for hand hygiene. In: WHO Guidelines on Hand Hygiene in Health Care. First Global Patient Safety Challenge: Clean Care is Safer Care. Geneva: World Health Organization, 2009. <br><a href=\\\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/books\/NBK144041\/\\\">https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/books\/NBK144041\/<\/a>\",\"id\":\"6e4a37ca-77e3-4560-ad79-6a4e460c750d\"}]"},"glossar-filter":[208],"class_list":["post-13075","glossar","type-glossar","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","glossar_kategorie-u-z"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.heyfair.de\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/glossar\/13075","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.heyfair.de\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/glossar"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.heyfair.de\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/glossar"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/www.heyfair.de\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/glossar\/13075\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13148,"href":"https:\/\/www.heyfair.de\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/glossar\/13075\/revisions\/13148"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.heyfair.de\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13082"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.heyfair.de\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13075"}],"wp:term":[{"taxonomy":"glossar_kategorie","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.heyfair.de\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/glossar-filter?post=13075"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}